تاریخ و ادبیات

نقل قولی وجود دارد که میگوید ما کتاب میخوانیم تا بفهمیم چه کسی هستیم. آنچه کاراکترهای واقعی یا خیالی موجود در کتابها انجام میدهند، به نوعی یک راهنمای اساسی برای ما محسوب میشود تا بتوانیم درک کنیم چه کسی هستیم و یا چه کسی میخواهیم باشیم. همین است که مطالعه کتاب را به یک فعالیت بسیار حیاتی تبدیل میکند. در این باب، میتوان گفت که کتابهای تاریخ مهمترین کتابهایی هستند که در اختیار داریم. آنها شرح بسیار مفصلی از یک واقعه تاریخی یا یک دوره تاریخی مشخص ارائه میدهند و داشتن درک قوی از تاریخ یک مهارت فوق العاده ارزشمند است. شما میتوانید رفتارهای انسانی در دوران گذشته را بررسی کنید و بفهمید که جهان چگونه به وضعیت فعلی خود رسیده است. اگر نتوانیم تاریخ خود را بفهمیم، محکوم به تکرار آن هستیم. ما باید در تاریخ خود فرو برویم تا آن را درک کنیم و مهمتر اینکه باید آن را بپذیریم و با درک شکست‌های گذشتگان، از تکرار دوباره اشتباهات جلوگیری نماییم. البته چنین برداشتی صرفا متعلق به کتاب‌های تاریخی نیست. هر کتابی در حوزه‌های مختلف ادبیات میتواند برای ما راهنمای ارزشمندی برای شکل دهی به منش، رفتار و زندگیمان باشد. انواع روایت‌ها و پژوهش‌های تاریخی همگی در ژانر کتاب‌های تاریخی قرار میگیرند. همچنین رمان‌های ایرانی و خارجی، نقد‌های ادبی، مجموعه داستان‌ها، اشعار و غیره جزو دسته ادبیات به شمار میروند.

 

 در سرزمین ها سرنوشت نزدیک و مشترکی دارند. در اولین نگاه باید اشاره کرد که ادبیات فارسی در بستر جریان تاریخ ایران به وجود آمده و پیش رفته است. در تمامی تاریخ ما، ادبیات، هم ابزاری برای بیان رویدادهای تاریخی بوده و هم در چگونگی وقوع این رویدادها اثر داشته است. گاهی ابزاری بوده در دست حاکمان برای تبلیغ خواسته ها و محکم تر کردن پایه های قدرت خود و گاهی هم سلاحی بوده است در دست مردم برای مبارزه با ستم حاکمان و ستیز با بیگانگانی که هر از چندگاهی بر سرزمین ها می تاختند و بر آن مسلط می شدند. ادبیات همواره راهی بوده است برای حفظ هویت و نگهداری از آن در برابر فرهنگ و هویت اقوام مهاجم. در عمل و در مسیری که طول تاریخ خود طی کرد ه اند، ادبیات آینه ای است که میتوان فراز و نشیب زندگی اجتماعی و روحی جهان را در آن دید.
گذشته از این، متون تاریخی و متون ادبی با هم ارتباط نزدیکی دارند. این ارتباط گاهی آنقدر نزدیک است که نمی توان بین متون ادبی و متون تاریخی فرقی گذاشت.